Σε υπερχρεωμένες οικονομίες όπως η Κύπρος και με δεδομένη την συγκάλυψη των καταχρηστικών τραπεζικών πρακτικών, ο πρόσθετος δανεισμός εμπεριέχει κινδύνους για περαιτέρω στρέβλωση.

Του Κώστα Μαυρίδη* 

Ενώ εντός Κύπρου προβάλλονται από την Κυβέρνησή μας τα πλεονεκτήματα του ευρω-ομολόγου, η Κύπρος δεν ήταν στα εννέα κράτη τα οποία με κοινή επιστολή τους ζήτησαν την έκδοσή του. Επιπλέον, η ΕΕ έχει ήδη αποφανθεί για σύσταση ενός «Ταμείου Ανάκαμψης», με δύο καθοριστικές εκκρεμότητες: την χρηματοδότησή του (π.χ. μέσω φόρων της ΕΕ, εισφορών των κρατών, έκδοσης ομολόγου από το Ταμείο) και τον τρόπο κατανομής των κεφαλαίων στα κράτη π.χ. δανεικά ή παροχή κονδυλίων. Βεβαίως, καθοριστικός θα είναι ο ρόλος της Ευρ. Κεντρικής Τράπεζας για χρηματοδότηση του εγχειρήματος.  

Όμως, το πλέον χρήσιμο είναι να παραθέτουμε προτάσεις με βασική αρχή την στήριξη της πραγματικής οικονομίας, άμεσα και στοχευμένα.

Παραθέτουμε δύο συγκεκριμένες προτάσεις μας, με σκοπό να καμφθούν οι πολιτικές αιτιάσεις. Στο Σχέδιο Αναστολής Δόσεων προς τις τράπεζες, ο Υπουργός Οικονομικών και η Κεντρ. Τράπεζα εφάρμοσαν στρεβλωτικά  τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, αποκλείοντας όσους έχουν εξυπηρετούμενα δάνεια με 1-3 καθυστερημένες δόσεις, ενώ τέτοιος αποκλεισμός ΔΕΝ υπάρχει στις οδηγίες! Το χείριστο είναι που η στρεβλωτική τους προσέγγιση μετατρέπει σε κόκκινα τα εξυπηρετούμενα δάνεια εκατοντάδων νοικοκυριών και μικροεπιχειρήσεων που οδηγούνται στο κλείσιμο, με συνακόλουθα την αύξηση της ανεργίας και ζημιές στις τράπεζες. Δυνατότητα επανόρθωσης υπάρχει και γι’ αυτό η σιωπή τους είναι ασυγχώρητη.

Η δεύτερη πρόταση αφορά την διοχέτευση ρευστότητας με πολλαπλασιαστικό όφελος, εφόσον η Κυβέρνηση επιμένει στην κρατική εγγύηση για δανεισμό από επιχειρήσεις με ευνοϊκούς όρους.

Συγκεκριμένα, ένα ποσοστό του ποσού δανεισμού (π.χ. τουλάχιστον 50%) να καταβληθεί πρώτα και άμεσα για εξόφληση οφειλών, εάν υπάρχουν, προς άλλες εταιρείες π.χ. προμηθευτές. Έτσι, καθώς το όφελος προς την παραγωγική οικονομία θα είναι πολλαπλασιαστικό, ταυτοχρόνως θα μειωθούν τα σενάρια για αλυσιδωτές καταρρεύσεις εταιρειών/προμηθευτών, όπως συνέβη στο παρελθόν. Φυσικά, δεν αποκλείονται κι άλλοι όροι π.χ. διατήρηση θέσεων εργασίας. Ξεκαθαρίζουμε ότι ο πρόσθετος δανεισμός έχει ιδιαίτερη αξία σε οικονομίες με χαμηλό ποσοστό ιδιωτικού χρέους. Σε υπερχρεωμένες οικονομίες όπως η Κύπρος και με δεδομένη την συγκάλυψη των καταχρηστικών τραπεζικών πρακτικών, ο πρόσθετος δανεισμός εμπεριέχει κινδύνους για περαιτέρω στρέβλωση. 

Συγκεκριμένες προτάσεις παραθέτουμε και στην ΕΕ. Για χρόνια επιμένουμε στην ανάγκη ολοκλήρωσης της Τραπεζικής Ένωσης  με εγγύηση των καταθέσεων μέσω ενός Πανευρωπαϊκού Συστήματος, που αν υπήρχε σήμερα θα ήταν ευλογία για την ευρωζώνη. Με ελεγχόμενο κόστος θα είχαμε πολλαπλάσιο όφελος με αναβάθμιση της αξιοπιστίας του τραπεζικού συστήματος σε ένα πιο δίκαια ανταγωνιστικό περιβάλλον υπέρ της οικονομίας και κοινωνίας.

*O Κώστας Μαυρίδης είναι Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)