Να μην αφήσουμε τα διδάγματα της πανδημίας να πάνε χαμένα.

Της Δρος Ανδρούλλας Ελευθερίου*

Τα μέτρα και οι αποφάσεις που έλαβε η κυβέρνηση κατά του κορωνοϊού, επιδεικνύοντας άψογα αντανακλαστικά, αποδείχθηκαν επιτυχημένα. Μια μικρή χώρα του ευρωπαϊκού Νότου κατάφερε να κρατήσει όρθιο το σύστημα υγείας της και να αντεπεξέλθει αποτελεσματικά σε μια σοβαρή και άνευ προηγουμένου για τη σύγχρονη εποχή που ζούμε υγειονομική κρίση. Αυτό από μόνο του αποτελεί τεράστια κατάκτηση για όλους μας, κράτος και πολίτες, που με αξιοζήλευτη προσήλωση και συνεργασία απέναντι σε ένα κοινό εχθρό προτάξαμε το «εμείς» αντί του «εγώ».

Ενώ η αντίστροφη μέτρηση για την σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων έχει ήδη ξεκινήσει και αναμένεται να επισφραγιστεί από τις αυριανές ανακοινώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας, η χώρα προετοιμάζεται δειλά δειλά για μια νέα πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα πολύ διαφορετική από εκείνη που αφήσαμε πίσω μας όταν ο κορωνοϊός ανάγκασε πολλά κράτη ανά την υφήλιο να κηρύξουν γενικό lockdown.

Σαφής προτεραιότητα για την επόμενη μέρα, πέρα από την προσεκτική και σταθερή επανεκκίνηση της οικονομίας, είναι χωρίς αμφιβολία και η περαιτέρω θωράκιση του συστήματος υγείας της χώρας μας και ιδιαίτερα του τομέα της δημόσιας υγείας. Ο τομέας αυτός, νευραλγικό συστατικό ενός εύρωστου και λειτουργικού υγειονομικού συστήματος κάθε σύγχρονου κράτους, έχει περάσει από χίλια κύματα στην Κύπρο. Η δε εξυγίανση και ενίσχυση του αποτέλεσαν αντικείμενο προγραμματισμού και διαβουλεύσεων πολλών κυβερνήσεων στην πρόσφατη ιστορία της χώρας, αλλά με φτωχά αποτελέσματα που φέρνουν στην επιφάνεια ανεπάρκειες και ελλείψεις, ειδικά σε περιόδους σοβαρών και απρόβλεπτων κρίσεων.

Η σημερινή κρίση που γέννησε η πανδημία συνιστά, ως εκ τούτου, μια τρόπον τινά ευκαιρία για τη δημόσια υγεία που πρέπει να αδράξουμε. Γίναμε μάρτυρες, όπως προανέφερα, μιας εντυπωσιακής και εξόχως ενθαρρυντικής συμπαράταξης πολιτικών, κοινωνικών  και επιστημονικών δυνάμεων μέσα στην ιδιάζουσα συγκυρία του COVID-19, η οποία όμως σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να λειτουργήσει εφησυχαστικά για την πορεία μας στο μέλλον. Μετά το πάθημα του κορωνοϊού οφείλουμε να είμαστε εφεξής καλύτερα προετοιμασμένοι απέναντι στο, απευκταίο αλλά όχι απίθανο, ενδεχόμενο μιας νέας επιδημίας ή πανδημίας με το οποίο ίσως έρθουμε κάποια στιγμή αντιμέτωποι.

Η περαιτέρω αναδιοργάνωση και οχύρωση της δημόσιας υγείας, κατά την άποψή μου, χρειάζεται να επικεντρωθεί πρώτα και κύρια στη δημιουργία ενός Εθνικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, κατά τα πρότυπα άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ένα διακριτό και σωστά στελεχωμένο Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Λοιμωδών Νοσημάτων. Με αυτό πρέπει να συνδεθούν ειδικοί επιστήμονες τόσο του κρατικού, όσο και του ιδιωτικού τομέα που θα συνεισφέρουν με τις γνώσεις και την εμπειρογνωμοσύνη τους, προτείνοντας τεκμηριωμένες λύσεις για τα υφιστάμενα ή και αναδυόμενα προβλήματα της δημόσιας υγείας. 

Ισχυρή δημόσια υγεία σημαίνει επίσης και πιο δραστικά και αποφασιστικά βήματα για την ενίσχυση των κρατικών νοσηλευτηρίων και τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας τους. Βελτίωση των υποδομών τους και στήριξη των επαγγελματιών τους που με αυτοθυσία βρέθηκαν εξαρχής στην πρώτη γραμμή της μάχης κατά του κορωνοϊού.

Είναι αποκλειστικά στο χέρι μας να μην αφήσουμε τα πολύτιμα διδάγματα της πανδημίας να πάνε χαμένα…