Το κόστος ικανοποίησης του αιτήματος για καταβολή σύνταξης χηρείας σε όλους τους χήρους ανέρχεται στα 35 εκατ. ευρώ ετησίως και περιορίζει τις δυνατότητες για «γενναίες» αυξήσεις στο σύνολο των θεσμοθετημένων συντάξεων – Ποια τα επόμενα βήματα για τη μεταρρύθμιση

Του Αδάμου Αδάμου

Εκτός της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης όπως όλα δείχνουν θα μείνει η ρύθμιση του προβλήματος που προέκυψε με την απόφαση του 2019 για καταβολή σύνταξης χηρείας και στους άνδρες.

Η τότε απόφαση ήρε μια διαχρονική αδικία καθώς οι άνδρες χήροι δεν λάμβαναν σύνταξη χηρείας όπως οι γυναίκες, δημιουργώντας όμως μια άλλη που όλα δείχνουν πως θα συνεχιστεί μέχρι ο χρόνος να τη διορθώσει.

Συγκεκριμένα, με τη ρύθμιση του 2019 δικαίωμα σε σύνταξη χηρείας δεν απέκτησαν όλοι οι χήροι, αλλά όσοι χήροι έχασαν τη σύζυγό τους κατά ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2018. Η τότε κυβέρνηση επικαλέστηκε το αυξημένο κόστος που θα είχε για το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων η καταβολή σύνταξη χηρείας σε όλους τους χήρους. Το ίδιο αφήνει να εννοηθεί και η παρούσα κυβέρνηση, τόσο με δημόσιες αναφορές του αρμοδίου Υπουργού Εργασίας όσο και στο πλαίσιο συζήτησης του θέματος στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα.

Οικονομικό το θέμα

Σε αρκετές παρεμβάσεις του ο Υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας αναγνώρισε τη στρέβλωση που υπάρχει σήμερα και πως εξετάζεται το όλο θέμα. Την ίδια ώρα, όμως εξήγησε πως το ζήτημα είναι και οικονομικό.

Σήμερα, όπως ανέφερε πρόσφατα και στην εκπομπή του Σίγμα «Μεσημέρι και Κάτι» λαμβάνουν σύνταξη χηρείας γύρω στους 2.800 άνδρες των οποίων οι σύζυγοι απεβίωσαν μετά την 1/1/2018 με το ετήσιο κόστος να ανέρχεται στα 21 εκατ. ευρώ. Την ίδια ώρα υπάρχουν άλλοι 4.500 περίπου χήροι, των οποίων οι σύζυγοι απεβίωσαν πριν την 1/1/2018 οι οποίοι δεν λαμβάνουν σύνταξη χηρείας αναφέροντας πως σε περίπτωση που λάμβαναν θα προέκυπτε επιπρόσθετο ετήσιο κόστος 35 εκατ. ευρώ.

Ο Υπουργός ανέφερε τότε- στις 15 Μαΐου- πως το θέμα εξετάζεται, αλλά παραδέχθηκε πως δεν έχει βρεθεί ο τρόπος για ικανοποίηση του αιτήματος και για καταβολή σύνταξης χηρείας σε όλους τους άνδρες χήρους. Όπως είχε αναφέρει τότε, τα χρήματα που έχει στη διάθεσή του το ΤΚΑ είναι συγκεκριμένα, δεδομένης της πρόθεσης της κυβέρνησης να μην προχωρήσει σε αύξηση των εισφορών ή και του ορίου συνταξιοδότησης για ενίσχυση των εσόδων του. Η άλλη επιλογή, εξήγησε, είναι η διαφοροποίηση των ωφελημάτων που θα παρέχει η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση.

Το θέμα, σύμφωνα με πληροφορίες του Economy Today, συζητήθηκε και στην τελευταία συνεδρίαση του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος (ΕΣΣ) όπου πιο ξεκάθαρα το Υπουργείο Εργασίας ανέφερε ότι δεν προκρίνεται η καταβολή σύνταξης χηρείας και σε όσους έχασαν τις συζύγους τους πριν το 2018 επικαλούμενο το αυξημένο κόστος.

Οι αλλαγές που προωθούνται

Όπως αναφέρθηκε, μια ενδεχόμενη ικανοποίηση του συγκεκριμένου αιτήματος θα μείωνε πιθανόν το ύψος της σημαντικής αύξησης που επιθυμεί η κυβέρνηση να δοθεί στο σύνολο των θεσμοθετημένων συντάξεων (των συντάξεων γήρατος όπως λέγονταν στο παρελθόν).

Η αύξηση των θεσμοθετημένων συντάξεων αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης που συζητείται με τους κοινωνικούς εταίρους.

Στο πλαίσιο της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης επιχειρούνται επίσης τα εξής:

• Να υπάρξει ελάφρυνση της αναλογιστικής μείωσης του 12% για όσους συνταξιοδοτήθηκαν στο 63ο έτος της ηλικίας ή πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν μέσα στην επόμενη 5ετια.
• Να τερματιστεί ο «δανεισμός» της κυβέρνησης από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και να αρχίσει η σταδιακή αποπληρωμή των 12 δισ. περίπου του δανεισμού με την κατάθεση ετήσιου ποσού σε ξεχωριστό λογαριασμό επενδύσεων του Ταμείου.
• Να καταβάλλονται και τα ετήσια πλεονάσματα του ΤΚΑ στον ίδιο λογαριασμό και να αλλάξει η επενδυτική πολιτική του Ταμείου γενικότερα με τη σύσταση ενός νέου ανεξάρτητου φορέα για διαχείριση του λογαριασμού επενδύσεων.

Προωθείται επίσης η ενσωμάτωση της «μικρής επιταγής», του επιδόματος δηλαδή των χαμηλοσυνταξιούχων στη θεσμοθετημένη σύνταξη, η επιβολή εισφορών για εισοδήματα από ενοίκια και σειρά άλλων πολλών αλλαγών. Η μεταρρύθμιση εντούτοις δεν αναμένεται σε αυτή τη φάση να προωθεί αλλαγές για τα ταμεία προνοίας, όπως ζητούν οι κοινωνικοί εταίροι.

Ανησυχία για τα χρονοδιαγράμματα

Στόχος του Υπουργού Εργασίας είναι τα νομοσχέδια για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση να κατατεθούν στη Βουλή εντός Ιουλίου προκειμένου να αρχίσει και η διαβούλευση με τα κόμματα στη διάρκεια του καλοκαιριού, πριν την επίσημη εξέτασή τους από τον Σεπτέμβριο. Ο Υπουργός Εργασίας έχει επίσης θέσει ως στόχο τη σταδιακή έναρξη της μεταρρύθμισης από τον Ιανουάριο του 2027. Αξίζει, όμως, να σημειωθεί πως τα χρονοδιαγράμματα που έθεσε ο Υπουργός αμφισβητούνται έντονα από τους κοινωνικούς εταίρους και χαρακτηρίζονται πολύ φιλόδοξα καθώς ακόμα να έχουν στα χέρια τους τα σχετικά νομοσχέδια. Ενδεικτικές των ανησυχιών που ήδη επικρατούν είναι και οι δηλώσεις του γ.γ. της ΣΕΚ, Ανδρέα Μάτσα μετά τη συνεδρίαση του ΕΣΣ της περασμένης Δευτέρας, ο οποίος ανέφερε πως από την εξέλιξη της συζήτησης «επιβεβαιώνεται η εκτίμησή μας ότι καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη έως και ανέφικτη η ολοκλήρωση της διαδικασίας για μια συνολική μεταρρύθμιση εντός του χρονοδιαγράμματος που έχει τεθεί».

Ο κ. Μάτσας χαρακτήρισε μάλιστα «ουτοπικό» το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η ΣΕΚ παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην ανάγκη για μια συνολική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος.

Είναι γεγονός, πάντως, ότι το διάστημα που απομένει μέχρι και τον Ιούλιο είναι απαγορευτικό προκειμένου να υπάρξει καθολική συμφωνία των κοινωνικών εταίρων για τα όσα θα κατατεθούν, με επικρατέστερο έτσι το σενάριο κατάθεσης των νομοθετημάτων χωρίς τη σύμφωνη γνώμη τους.

Η επόμενη συνεδρίαση του ΕΣΣ θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Πέμπτη 4 Ιουνίου όπου θα εξεταστεί εκ νέου, σύμφωνα με τη ΣΕΚ, ζητήματα που συνδέονται με την επενδυτική πολιτική του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, παρουσία εκπροσώπων του Υπουργείου Οικονομικών.

Διαβάστε επίσης: Σημαντική μείωση της ανεργίας στο 4% το πρώτο τρίμηνο 2026