Χωρίς ένα μεγάλο πακέτο τόνωσης παρόμοιο με αυτό του 2015, οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να προχωρήσουν σε μεγαλύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

Όταν ο Kινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ αντιμετώπισε μια σημαντική ύφεση πριν από μια δεκαετία, όχι μόνο έλαβε αυστηρά μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος της υπερπροσφοράς στην Κίνα, αλλά προώθησε ένα πρόγραμμα επενδύσεων στον τομέα της στέγασης ύψους σχεδόν 900 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Σήμερα η κατάσταση είναι παρόμοια, με τη διαφορά ότι οι Κινέζοι υπεύθυνοι εφαρμόζουν μόνο το ήμισυ της λύσης αυτής. Ενώ η πρόσφατη προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα συμβάλλει στον περιορισμό της υπερπροσφοράς στους τομείς του χάλυβα και της ηλιακής ενέργειας, η εκστρατεία «κατά της υποβάθμισης» στερείται κινήτρων και αντί να ενισχύσει τον πληθωρισμό, ενδέχεται να βλάψει την οικονομία.

«Θα είναι δύσκολο να επαναληφθεί το σενάριο του 2015», δήλωσε ο Κρίστοφερ Μπεντόρ, αναπληρωτής διευθυντής έρευνας για την Κίνα στην Gavekal Dragonomics. «Το θεμελιώδες πρόβλημα είναι οι ευρείες μακροοικονομικές δυνάμεις, όπως η αδύναμη ζήτηση των νοικοκυριών, πιθανότατα δε θα επιλυθεί με μια σειρά τυχαίων κυβερνητικών παρεμβάσεων για τον περιορισμό του ανταγωνισμού σε λίγους κλάδους».

Ωστόσο, δύο χρόνια μετά από την έναρξη της τελευταίας περιόδου αποπληθωρισμού στην Κίνα, ένα μέτρο τεράστιας τόνωσης της οικονομίας εξακολουθεί να μην εξετάζεται. Το συνολικό χρέος έχει εκτοξευθεί σε επίπεδα άνω του 300% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος — από λίγο πάνω από 200% πριν από μια δεκαετία — και με το βασικό επιτόκιο στο 1,4%, η κεντρική τράπεζα της Κίνας δεν έχει μεγάλο περιθώριο για περαιτέρω μειώσεις. Οι μειώσεις των τιμών είναι επίσης πιο εκτεταμένες αυτή τη φορά, καθιστώντας το έργο που πρέπει να επιτελεστεί ακόμη πιο δύσκολο.

Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση του Σι αρχίζει επιτέλους να αντιμετωπίζει σοβαρά το πρόβλημα της υπερβολικής παραγωγής που πλήττει τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Η παραγωγή άνθρακα μειώθηκε τον περασμένο μήνα σε σχέση με πέρυσι, καθώς οι κυβερνητικοί επιθεωρητές έβαλαν στο στόχαστρο τις μονάδες που παράγουν υπερβολικές ποσότητες. Ένα μεγάλο ορυχείο λιθίου τέθηκε σε αναστολή για τρεις μήνες, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg News. Οι διευθυντές εταιρειών ηλεκτρικών οχημάτων και ορισμένων τεχνολογικών κολοσσών κλήθηκαν ενώπιον των ρυθμιστικών αρχών και προειδοποιήθηκαν για τον υπερβολικό ανταγωνισμό.

Αυτό επιβραδύνει τη βιομηχανική «καρδιά» της Κίνας και βλάπτει την ανάπτυξη. Ωστόσο, αυτό που λείπει είναι μια συνταγή που λειτούργησε πριν από μια δεκαετία, όταν οι κορυφαίοι ηγέτες της Κίνας όχι μόνο περιόρισαν την παραγωγή για να αποτρέψουν την υπερβολική πτώση των τιμών, αλλά έδωσαν και ένα τεράστιο κίνητρο στα νοικοκυριά, απελευθερώνοντας περίπου 6,3 τρισεκατομμύρια γουάν (877 δισεκατομμύρια δολάρια) σε επενδύσεις σε ακίνητα — ποσό που ισοδυναμούσε με σχεδόν το ένα δέκατο της κινεζικής οικονομίας το 2015.

Χωρίς ένα μεγάλο πακέτο τόνωσης, οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να προχωρήσουν σε μεγαλύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Ένας χώρος στον οποίο οι αναλυτές στρέφουν το βλέμμα τους για πραγματικές λύσεις είναι η συνάντηση των αξιωματούχων του Κομμουνιστικού Κόμματος που πραγματοποιείται δύο φορές ανά δεκαετία, γνωστή ως τέταρτη ολομέλεια, η οποία έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο.

Σύμφωνα με τον Ρόμπιν Σινγκ της Morgan Stanley, οι επιλογές που έχει στη διάθεσή της η κυβέρνηση του Σι περιλαμβάνουν την αναμόρφωση του συστήματος κινήτρων για τους τοπικούς αξιωματούχους, ώστε να επιδιώκουν ταχύτερη κατανάλωση αντί για επενδύσεις και παραγωγή, καθώς και μεταρρυθμίσεις για τη μεταφορά περισσότερων εσόδων στα νοικοκυριά.

Η αντιμετώπιση του προβλήματος είναι σημαντική για την εγχώρια ανάπτυξη της Κίνας και τις γεωπολιτικές της σχέσεις, καθώς οι αμερικανικοί δασμοί, που σήμερα υπερβαίνουν το 50%, περιορίζουν την πρόσβαση στην μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά του κόσμου.

Η τελευταία μάχη του Σι με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα έδειξε τα όρια του απλού περιορισμού της παραγωγής για την επίλυση του προβλήματος. Το 2015, καθώς η οικονομία αντιμετώπιζε επίσης ένα απόθεμα άδειων κατοικιών και βαθύ αποπληθωρισμό στις τιμές παραγωγού, οι αρχές ενέτειναν ένα πείραμα που πρωτοεφάρμοσε ο πρώην πρωθυπουργός Λι Κετσιάνγκ στη βορειοανατολική Κίνα τη δεκαετία του 2000.

Στο πλαίσιο αυτού του «προγράμματος ανασυγκρότησης παραγκουπόλεων», η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας χορήγησε φθηνά δάνεια αξίας άνω των 3 τρισεκατομμυρίων γουάν για να βοηθήσει τις τοπικές αρχές και τους κατασκευαστές να κατεδαφίσουν παλιά σπίτια και να προσφέρουν χρηματική αποζημίωση στις οικογένειες.

Σύμφωνα με μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου το 2018, τα μέτρα τόνωσης της οικονομίας αντιπροσώπευαν το 60% των αυξήσεων των τιμών του άνθρακα και του χάλυβα, διαδραματίζοντας σημαντικότερο ρόλο από τις υποχρεωτικές περικοπές παραγωγικής ικανότητας.

Σήμερα, οι οικονομικοί σύμβουλοι του Σι έχουν στη διάθεσή τους διάφορα μέσα για να τονώσουν τη ζήτηση παρά τους περιορισμούς.

Κυριότερο μεταξύ αυτών είναι η επιλογή να στηρίξουν την αγορά ακινήτων, η οποία εξακολουθεί να βρίσκεται σε δυσχερή θέση μετά την κρίση που ξεκίνησε το 2021. 

Μέχρι στιγμής, οι προσπάθειες να ενθαρρυνθούν οι τοπικές κυβερνήσεις να αγοράσουν άδεια σπίτια για να στηρίξουν τον τομέα των ακινήτων έχουν αποτύχει σε μεγάλο βαθμό, ωθώντας τους αξιωματούχους να εξετάσουν το ενδεχόμενο να προσλάβουν εταιρείες που ανήκουν στην κεντρική κυβέρνηση στο Πεκίνο για το έργο αυτό, σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ του Bloomberg News.

Σύμφωνα με τον αναλυτή του Bloomberg Economics, Έρικ Ζου, «η μείωση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας σε ορισμένους κλάδους θα μπορούσε να περιορίσει τον πόλεμο των τιμών, αλλά οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση θα κάνουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να διστάσουν. Μια πιο βιώσιμη πορεία θα ήταν να επικεντρωθούν στην τόνωση της ζήτησης μέσω της αύξησης του εισοδήματος και της στήριξης της αγοράς εργασίας».

Οι αξιωματούχοι ενδέχεται επίσης να λάβουν σημαντικές αποφάσεις όσον αφορά την τόνωση των καταναλωτικών δαπανών. Υπάρχουν περισσότεροι τρόποι για την κυβέρνηση να μεταφέρει εισόδημα στον τομέα των νοικοκυριών χωρίς να αποθαρρύνει την εργασία, ένα βασικό μέλημα του Κομμουνιστικού Κόμματος, σύμφωνα με τον Άνταμ Γουλφ, αναλυτή αναδυόμενων αγορών της Absolute Strategy Research.

Η κυβέρνηση θα μπορούσε να το επιτύχει αυξάνοντας τις συντάξεις στην ύπαιθρο, μειώνοντας τις εισφορές των εργαζομένων για την ασφάλιση υγείας ή εφαρμόζοντας αρνητικό φόρο εισοδήματος για όσους κερδίζουν κάτω από ένα ορισμένο όριο. Οι επιδοτήσεις για οικογένειες με μικρά παιδιά θα μπορούσαν επίσης να γίνουν πιο γενναιόδωρες, τόνισε.

«Μέχρι στιγμής, η μακροοικονομική αντίδραση παραμένει πολύ μακριά από τα νομισματικά και δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης που έβγαλαν την Κίνα από την τελευταία της ύφεση το 2016», δήλωσε ο ίδιος.

Με την έναρξη της κατασκευής τεράστιων φραγμάτων στο Θιβέτ, υπάρχουν επίσης φήμες για μια μεγάλη ώθηση στις υποδομές με στόχο την τόνωση της ζήτησης. Ωστόσο, τέτοια μεγάλα έργα χρειάζονται χρόνια για να σχεδιαστούν και να εκτελεστούν. Επιπλέον, δεκαετίες αστικοποίησης έχουν ήδη κατακλύσει την Κίνα με γέφυρες και δρόμους.

Πέρα από την ανισορροπία μεταξύ της άφθονης προσφοράς και της αδρανούς εγχώριας ζήτησης, ένα βαθύτερο πρόβλημα είναι ο υπερβολικός ανταγωνισμός μεταξύ των τοπικών κυβερνήσεων για την επίτευξη ανάπτυξης μέσω των επενδύσεων και της παραγωγής, ιδίως σε τομείς που ευνοούνται από τους κορυφαίους ηγέτες.

Οι επιδοτήσεις που προσφέρονται στις βιομηχανίες με τη μορφή μετρητών, φορολογικών πλεονεκτημάτων, φθηνού πιστωτικού κεφαλαίου και γης ανέρχονται σε περίπου 4% του ΑΕΠ ετησίως, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΔΝΤ. Ωστόσο, η διατήρηση της απασχόλησης και των φορολογικών εσόδων αποτελεί προτεραιότητα για τους αξιωματούχους, ώστε να διατηρήσουν σε λειτουργία μη κερδοφόρες εταιρείες, ακόμη και εταιρείες-ζόμπι.

Η Κίνα πρέπει να «μετατρέψει το φορολογικό σύστημα σε ένα σύστημα που ανταμείβει την αποδοτικότητα και το εισόδημα και να αλλάξει τα κίνητρα των τοπικών κυβερνήσεων από την ανταμοιβή της παραγωγής στην ευημερία των νοικοκυριών», δήλωσε ο Σινγκ της Morgan Stanley στο Bloomberg TV.

«Εάν υλοποιήσουν το πενταετές σχέδιο αυτό στο συνέδριο της ολομέλειας για να αντιμετωπίσουν αυτά τα ζητήματα, πιστεύω ότι τελικά όλα θα μπουν στη θέση τους και θα οδηγήσουν σε ανάκαμψη του πληθωρισμού», προσέθεσε.

Πηγή: newmoney.gr

• Διαβάστε επίσης: ΕΕ: Γιατί κινδυνεύει η εμπορική φήμη της από τη συμφωνία με τον Τραμπ