Ο πόλεμος στο Ιράν ενισχύει τη χρήση του γουάν στο πετρέλαιο, αλλά το δολάριο παραμένει κυρίαρχο, καθώς δομικοί περιορισμοί εμποδίζουν άμεση αλλαγή στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το «πετρογουάν», με την Κίνα να ενισχύει τη θέση της στο παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο χωρίς να απειλεί άμεσα την κυριαρχία του δολαρίου.

Ο πόλεμος στο Ιράν πυροδοτεί ένα νέο κύμα αισιοδοξίας γύρω από τις προοπτικές του κινεζικού νομίσματος να αμφισβητήσει πιο αποτελεσματικά την κυριαρχία του δολαρίου στις διεθνείς συναλλαγές.

Παρότι το γουάν εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά έναντι του αμερικανικού νομίσματος στο παγκόσμιο εμπόριο, η ζήτηση για αυτό ενισχύθηκε μετά τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, το οποίο άρχισε να δέχεται πληρωμές σε κινεζικό νόμισμα για τη διέλευση πλοίων.

Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ, αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το λεγόμενο «πετρογουάν», μια ιδέα που είχε προωθήσει ήδη από το 2022 ο Σι Τζινπίνγκ.

Αύξηση συναλλαγών και ενίσχυση υποδομών

Σύμφωνα με αναλυτές, ο όγκος συναλλαγών πετρελαίου σε γουάν έχει αυξηθεί λόγω της σύγκρουσης, ενώ το κινεζικό διατραπεζικό σύστημα πληρωμών CIPS κατέγραψε νέο ημερήσιο ρεκόρ 1,22 τρισ. γουάν.

Η Deutsche Bank AG εκτιμά ότι ο πόλεμος μπορεί να αποτελέσει «καταλύτη» για τη σταδιακή υποχώρηση της κυριαρχίας του πετροδολαρίου και την απαρχή του πετρογουάν.

Η Κίνα έχει ενισχύσει τις ενεργειακές και οικονομικές της σχέσεις με τη Μέση Ανατολή, αναπτύσσοντας παράλληλα υποδομές εμπορίας πετρελαίου στη Σαγκάη και επεκτείνοντας τα συστήματα πληρωμών της.

Περιορισμένη αλλά αυξανόμενη διείσδυση

Οι συναλλαγές μεταξύ Κίνας και Μέσης Ανατολής σε γουάν έφτασαν τα 1,1 τρισ. γουάν το 2024, σημειώνοντας ταχεία αύξηση τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, μόνο ένα μικρό μέρος αφορά εμπορικές συναλλαγές αγαθών.

Παρά την άνοδο, αναλυτές επισημαίνουν ότι το γουάν δεν αποτελεί ακόμη ουσιαστικό ανταγωνιστή του δολαρίου.

«Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή αυξάνουν τα κίνητρα χρήσης του γουάν στο πετρέλαιο, αλλά δεν οδηγούν σε αλλαγή παραδείγματος», σημείωσε ο Τσι Λο της BNP Paribas Asset Management.

Το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου που τιμολογείται σε δολάρια, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε αλλαγή εξαιρετικά κρίσιμη για το διεθνές νομισματικό σύστημα.

Ωστόσο, η έλλειψη πλήρως ελεύθερης μετατρεψιμότητας του γουάν, οι περιορισμοί στις αγορές και η χαμηλή συμμετοχή ξένων επενδυτών στα κινεζικά ομόλογα αποτελούν σημαντικά εμπόδια.

Παράλληλα, το σύστημα πληρωμών CIPS παραμένει μικρό σε σύγκριση με το αμερικανικό CHIPS, το οποίο διαχειρίζεται ημερήσιες συναλλαγές περίπου 2 τρισ. δολαρίων.

Για χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η μετάβαση σε πληρωμές σε γουάν θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τη σύνδεση των νομισμάτων τους με το δολάριο.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στην αυξανόμενη χρήση του γουάν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει προειδοποιήσει στο παρελθόν χώρες που απομακρύνονται από το δολάριο.

Μακροπρόθεσμη στρατηγική της Κίνας

Η Κίνα ακολουθεί μια σταδιακή στρατηγική ενίσχυσης του γουάν, επεκτείνοντας τη χρήση του στο εμπόριο και δημιουργώντας τις απαραίτητες υποδομές.

Παρά την πρόοδο, η μετάβαση σε ένα σύστημα όπου το πετρέλαιο τιμολογείται σε γουάν παραμένει μακροπρόθεσμο σενάριο, με τους περισσότερους αναλυτές να εκτιμούν ότι το δολάριο θα διατηρήσει την κυριαρχία του για χρόνια.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Οι Πληρωμές ως Υποδομή Ισχύος: Το ευρωπαϊκό στοίχημα