Στην πόλη Κάλουντμπoργκ στη Δανία εργάζονται πάνω απο 10.000 εργαζόμενοι στις εγκαταστάσεις της Novo Nordisk που παράγει το Ozempic

Η Novo Nordisk, η γνωστή φαρμακοβιομηχανία της Δανίας, αλλαξε δραματικά τις προσπάθειες εκατομμυρίων ανθρώπων κατά της παχυσαρκίας με την ανακάλυψη ότι η δραστική ουσία στο φάρμακο για τον διαβήτη Ozempic προκαλούσε σημαντική απώλεια βάρους στους ασθενείς. Σύντομα, το εργοστάσιό της στο Κάλουντμπoργκ της Δανίας άρχισε να παράγει το Wegovy, ένα φάρμακο εγκεκριμένο για απώλεια βάρους που χρησιμοποιεί την ίδια δραστική ουσία.

Η επακόλουθη παγκόσμια ζήτηση για τα «θαυματουργά φάρμακα» της Novo την εκτόξευσε, το 2023, στην πρώτη θέση των πιο πολύτιμων εταιρειών της Ευρώπης. Η Danske Bank, η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, αποδίδει επίσης στην εταιρεία το γεγονός ότι έσωσε την οικονομία της Δανίας από την ύφεση εκείνη τη χρονιά, σημειώνει το CNN.

H Novo Nordisk έχει επενδύσει 9,3 δισεκατομμύρια δολάρια στην περιοχή από το 2021. Μια περιοχή  η οποία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας απρόσμενης παγκόσμιας επανάστασης στον τομέα της απώλειας βάρους.

Ωστόσο, οι επαναστάσεις σπάνια έρχονται εύκολα. Η τιμή της μετοχής της Novo έχει πέσει κατά σχεδόν τα τρία τέταρτα από το υψηλό της το 2024 και έχει υποχωρήσει στην κατάταξη των πιο πολύτιμων εταιρειών της Ευρώπης. Έχει επίσης ανακοινώσει χιλιάδες απολύσεις και αναμένει πτώση των πωλήσεων και των κερδών έως και 12% το 2026.

H απώλεια της «πρωτιάς» για τη Novo Nordisk

Οι συνθήκες άλλαξαν για τη Novo Nordisk και αυτο είχε συνέπειες και για τη σύγχρονη ακμάζουσα πόλη του Κάλουντμπoργκ.  Η Novo «πέρασε από το να διαθέτει αυτή την απαράμιλλη ικανότητα… στο να είναι πλέον αρκετά εκτεθειμένη», δήλωσε ο Μάικλ Λέουχτεν, ανώτερος αναλυτής φαρμακευτικής έρευνας για την Ευρώπη στην επενδυτική εταιρεία Jefferies.

Η δανέζικη εταιρεία βρίσκεται πλέον σε σφοδρή αντιπαλότητα με την Eli Lilly, τον αμερικανικό φαρμακευτικό γίγαντα, του οποίου τα φάρμακα GLP-1 – που πήραν το όνομά τους από την ορμόνη που καταστέλλει την όρεξη και την οποία μιμούνται – ξεπέρασαν σε πωλήσεις τα δικά της για πρώτη φορά πέρυσι στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με την Jefferies.

Στα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου που δημοσιεύθηκαν την Τετάρτη, η Novo ανέφερε ότι οι ισχυρές πωλήσεις του ενέσιμου φαρμάκου Wegovy εκτός των ΗΠΑ συνέβαλαν στην αύξηση των κερδών. Ωστόσο, η εταιρεία προετοιμάζεται για μια πληθώρα φθηνότερων γενόσημων εκδόσεων του φαρμάκου της, καθώς η πατέντα που προστατεύει το δραστικό συστατικό του, τη σεμαγλουτίδη, λήγει φέτος σε διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων στην Ινδία και την Κίνα.

Ο διευθύνων σύμβουλος Μάικ Ντούστνταρ αποδίδει τα προβλήματα της Novo στην «κατάρα της ηγεσίας». Ως πρωτοπόρος στην εμπορευματοποίηση ενός δημοφιλούς και αποτελεσματικού φαρμάκου για τη θεραπεία της παχυσαρκίας, οι ανταγωνιστές της Novo μπόρεσαν να μάθουν από τα λάθη της, δήλωσε στο CNN.

«Εμείς ανοίγαμε το δρόμο για όλους τους άλλους», είπε ο Ντούστνταρ. Ένα σοβαρό αρχικό λάθος, σημείωσε, ήταν το ότι δεν αύξησε τις δόσεις σε μερικά από τα ενέσιμα στυλό της για να μεγιστοποιήσει την επακόλουθη απώλεια βάρους.

Τα χάπια αδυνατίσματος

Ο αναλυτής Λέουχτεν το βλέπει διαφορετικά, υποστηρίζοντας ότι η Novo έβαλε τον εαυτό της σε δύσκολη θέση εξαρτώμενη υπερβολικά από τη σεμαγλουτίδη αντί να διαφοροποιήσει το απόθεμά της σε δραστικά συστατικά για τα φάρμακα απώλειας βάρους της. Αυτό θα έκανε την εταιρεία λιγότερο ευάλωτη στον ανταγωνισμό καθώς η πατέντα της λήγει σε διάφορες αγορές, είπε.

«Αυτό με το οποίο διαφωνώ είναι το να λέμε ότι επειδή η Novo έκανε λάθη, οι άλλοι το βρήκαν πιο εύκολο», δήλωσε ο Leucthen στο CNN. «Η Novo έκανε λάθος, δεν έμαθε από τα λάθη της και ήταν πολύ αργή στο να αλλάξει πορεία».

Φέτος, η Novo κυκλοφόρησε τα στυλό Wegovy σε υψηλότερες δόσεις και, κυρίως, λάνσαρε μια έκδοση σε μορφή χαπιού στις Ηνωμένες Πολιτείες με μεγάλη επιτυχία (τα χάπια είναι λιγότερο αποθαρρυντικά για πολλούς από ότι οι ενέσεις). Στα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου, η Novo ανέφερε ότι οι συνταγές για το χάπι – το οποίο παράγει στις εγκαταστάσεις της στη Βόρεια Καρολίνα – έχουν ξεπεράσει μέχρι στιγμής τα 2 εκατομμύρια.

Σύμφωνα με έκθεση της Morgan Stanley τον περασμένο μήνα, υπάρχουν ενδείξεις ότι το χάπι επεκτείνει ήδη την αγορά – δηλαδή, οι πελάτες δεν είναι μόνο εκείνοι που αντικαθιστούν τα στυλό με χάπια, αλλά πολλοί είναι και νέοι χρήστες GLP-1.

Τον Φεβρουάριο, η Novo προβλήθηκε για πρώτη φορά με διαφήμιση στο Super Bowl. Υπό την πίεση της κυβέρνησης Τραμπ, συμφώνησε να μειώσει δραστικά τις τιμές των φαρμάκων για τους Αμερικανούς που πληρώνουν με μετρητά και να παρέχει το Wegovy σε μειωμένες τιμές για το Medicare — ανοίγοντας έτσι το δρόμο σε εκατομμύρια πιθανούς ασθενείς που είναι εγγεγραμμένοι στο κρατικό πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης για ηλικιωμένους. Ωστόσο, οι χαμηλότερες τιμές έχουν επίσης επηρεάσει αρνητικά τα κέρδη της Novo στην πιο σημαντική αγορά της.

Ο χρυσός πυρετός

Στο Κάλουντμπoργκ, ο ιδιοκτήτης καφέ Σάουν Γκέιμπλ αισθάνθηκε την αλλαγή στη διάθεση της πόλης μετά την ανακοίνωση μαζικών απολύσεων από τη Novo Nordisk το Σεπτέμβριο.

«Ήξερα επίσης μερικούς ανθρώπους που απολύθηκαν… ήταν αρκετά δραματικό», είπε στο CNN από το Café Costa Kalundborg, το οποίο έχει θέα στο λιμάνι. «Αλλά τώρα που έχει περάσει λίγο περισσότερος χρόνος, νομίζω ότι αυτό το συναίσθημα έχει ηρεμήσει.»

Από τις 9.000 θέσεις εργασίας που η Novo δήλωσε ότι θα καταργήσει παγκοσμίως, οι 5.000 ήταν κατανεμημένες στις εγκαταστάσεις της στη Δανία. Η Novo δεν ανέφερε πόσες από αυτές αφορούσαν το Κάλουντμπoργκ.

Ο Γκέιμπλ ελπίζει ότι οι απολύσεις ήταν απλώς μια «παρεξήγηση», καθώς η Novo συνεχίζει να επεκτείνει το εργοστάσιό της σε μια περιοχή που έχει συνηθίσει τις διακυμάνσεις της βιομηχανίας. Τη δεκαετία του 1960, η πόλη παρήγαγε τα «Carmen Curlers» — θερμαινόμενους σίδερα για το χτένισμα που γνώρισαν παγκόσμια επιτυχία — πριν η έλευση του ηλεκτρικού σίδερου για μπούκλες συμβάλει στην κατάρρευση του κλάδου.

Ο μεγαλύτερος εργοδότης

Εξακολουθώντας να είναι ένας κολοσσός αξίας 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η ανάπτυξη της εταιρείας έχει προκαλέσει μια εισροή ανθρώπων στο Κάλουντμπoργκ τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας τη ζήτηση για στέγαση και, μαζί με αυτήν, τις τιμές των ακινήτων. Περίπου 10.000 άτομα εργάζονται στο εργοστάσιο είτε ως υπάλληλοι είτε ως εργολάβοι, αν και πολλοί μετακινούνται καθημερινά από περιοχές εκτός της πόλης.

Μια σειρά τοπικών επιχειρήσεων, από κατασκευαστικές έως εταιρείες παροχής ηλεκτρικών υπηρεσιών, έχουν επωφεληθεί από την εγγύτητά τους. Ωστόσο, κατά καιρούς, έχουν δυσκολευτεί να προσλάβουν αρκετό προσωπικό, καθώς πολλοί προτιμούν να εργάζονται στη Novo, σύμφωνα με τον Μάρτιν Νταμ δήμαρχο του δήμου Kalundborg.

«Νομίζω ότι θα είχαμε μια φτωχή ζωή χωρίς τη Novo Nordisk», δήλωσε ο Ντάμ στο CNN.

Παρά τις αντιξοότητες της Novo, το Κάλουντμπoργκ χτίζει το μέλλον του. Ο δήμαρχος της πόλης των 17.000 περίπου κατοίκων ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή βρίσκονται υπό κατασκευή περισσότερα από 1.000 σπίτια, καθώς και ένας αυτοκινητόδρομος που θα συνδέει την πόλη με την Κοπεγχάγη, η οποία βρίσκεται περίπου 60 μίλια δυτικά. Οι πωλητές και οι κομμωτές λένε στον Ντάμ ότι μιλούν αγγλικά όλο και πιο συχνά, καθώς η πελατεία τους γίνεται όλο και πιο διεθνής.