Οι δημόσιες επενδύσεις υπολείπονται του ευρωπαϊκού μέσου όρου και την ίδια ώρα χαμηλό παραμένει το ποσοστό υλοποίησης του αναπτυξιακού προϋπολογισμού – Το 70% των δαπανών κατευθύνεται στο κρατικό μισθολόγιο, τις κοινωνικές παροχές και τους τόκους – Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο συστήνει ανακατανομή των πόρων

Σημαντικούς περιορισμούς στη δυνατότητα του κράτους να υλοποιήσει παραγωγικές επενδύσεις που θα δώσουν ώθηση στην οικονομία εντοπίζει το Δημοσιονομικό Συμβούλιο Κύπρου (ΔΣΚ) συστήνοντας ανακατανομή των πόρων, καθώς το 70% των συνολικών δαπανών του προϋπολογισμού κατευθύνεται στο κρατικό μισθολόγιο, τις κοινωνικές παροχές και σε τόκους δανείων.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΣΚ, εντός του 2025, το μισθολόγιο μαζί με τις κοινωνικές παροχές αυξήθηκαν κατά €639 εκατ.

Αναφορικά με το κρατικό μισθολόγιο, το ΔΣΚ προειδοποιεί για την αυξητική του πορεία, καθώς από το 2022 μέχρι το 2025, αυξήθηκε κατά 32% και έφτασε τα €4,17 δισ.  Αναμένεται πρόσθετη επιβάρυνση τον Ιούλιο του 2027 καθώς η ΑΤΑ θα αποκατασταθεί στο 100%.

Για τις κοινωνικές παροχές, τονίζει ότι είναι κατά κύριο λόγο αστόχευτες και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, και ως αποτέλεσμα, παρόλο που τα επιδόματα έχουν αυξηθεί, αντίθετα οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνθηκαν.  

Όσον αφορά στις δημόσιες επενδύσεις, εξακολουθούν να υπολείπονται του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Το 2025 αντιστοιχούσαν στο 3,2% του ΑΕΠ, έναντι 3,9% στην Ε.Ε.

Χαμηλές οι δημόσιες επενδύσεις, ακόμη χαμηλότερη η υλοποίησή τους

Το ΔΣΚ σημειώνει ότι, η χαμηλή υλοποίηση του αναπτυξιακού προϋπολογισμού και των δημοσίων επενδύσεων αποτελεί χρόνιο πρόβλημα του κράτους.

Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, το ποσοστό εκτέλεσης του αναπτυξιακού προϋπολογισμού ήταν μόλις 25%, παραμένοντας στα ίδια επίπεδα με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Συγκεκριμένα, κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2026, πραγματοποιήθηκαν δαπάνες €412,4 εκατ., έναντι του προϋπολογισμού ύψους €1,62 δισ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΣΚ, ο μέσος όρος εκτέλεσης του αναπτυξιακού προϋπολογισμού κατά το πρώτο εξάμηνο της τελευταίας δεκαετίας διαμορφώνεται μόλις στο 22%,

Κατά το ΔΣΚ, η χαμηλή υλοποίηση των αναπτυξιακών δαπανών συνδέεται με διαχρονικές αδυναμίες στον σχεδιασμό και την εκτέλεση δημόσιων έργων.

Συν τοις άλλοις, επισημαίνει την περιορισμένη διοικητική ικανότητα των αρμόδιων υπηρεσιών, καθώς και το γεγονός ότι αρκετά έργα εντάσσονται στον κρατικό προϋπολογισμό χωρίς να είναι αρκετά ώριμα.

Οι αδυναμίες αυτές, σύμφωνα με το ΔΣΚ, δημιουργούν κινδύνους για την πλήρη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, καθώς και κινδύνους για απώλεια χρηματοδότησης από την Ε.Ε. και μεταφορά του κόστους στον προϋπολογισμό του κράτους.