Η EY αναφέρει σε έκθεσή της ότι η υφιστάμενη κατάσταση δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά τόσο την ασφάλεια των επισκεπτών όσο και τη διεθνή εικόνα του κυπριακού τουρισμού – Τι αναφέρει για χορηγίες του Υφ. Τουρισμού και μητρώο Airbnb

Σοβαρές αδυναμίες στο σύστημα αδειοδότησης και εποπτείας των τουριστικών καταλυμάτων, ελλιπείς μηχανισμούς ελέγχου και κενά στη διαχείριση των σχεδίων χορηγιών του Υφυπουργείου Τουρισμού καταγράφει η νέα Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, με τον Γενικό Ελεγκτή Ανδρέα Παπακωνσταντίνου να προειδοποιεί ότι η προσπάθεια αναβάθμισης του κυπριακού τουριστικού προϊόντος «τίθεται υπό αμφισβήτηση», καθώς μόνο το 23% των ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων διαθέτουν πλήρη άδεια λειτουργίας.

Στον πρόλογο της έκθεσης, ο Γενικός Ελεγκτής χαρακτηρίζει ανησυχητική την εικόνα που παρουσιάζει ο τομέας, αναφέροντας ότι το 55% των τουριστικών καταλυμάτων λειτουργεί χωρίς πλήρη άδεια, ενώ άλλο 22% λειτουργεί με προσωρινή άδεια λειτουργίας. Ιδιαίτερα προβληματική χαρακτηρίζεται η κατάσταση στην επαρχία Αμμοχώστου, όπου, από τα 241 καταλύματα, μόνο τα 24 διαθέτουν πλήρη άδεια λειτουργίας, ποσοστό μόλις 9,9%.

Ο Γενικός Ελεγκτής σημειώνει ότι τα στοιχεία αυτά εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της νομοθεσίας, υπογραμμίζοντας ότι η αναβάθμιση της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος δεν μπορεί να επιτευχθεί όταν μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων λειτουργεί εκτός των προβλεπόμενων διαδικασιών αδειοδότησης.

Ενδείξεις για μεγάλο αριθμό μη καταγεγραμμένων αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην αγορά των αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων. Η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει ότι, κατά τη διάρκεια του ελέγχου, εντόπισε σοβαρές ενδείξεις ότι μεγάλος αριθμός τέτοιων καταλυμάτων λειτουργεί χωρίς να είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο του Υφυπουργείου Τουρισμού.

Όπως σημειώνεται, κατά τη διασταύρωση στοιχείων από διαδικτυακές πλατφόρμες κρατήσεων και άλλες βάσεις δεδομένων διαπιστώθηκε ότι εκατοντάδες καταλύματα είτε δεν μπορούσαν να ταυτοποιηθούν είτε δεν εμφανίζονταν στο επίσημο Μητρώο. Η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει ότι, λόγω της έλλειψης ολοκληρωμένου μηχανισμού παρακολούθησης, δεν μπορεί να προσδιοριστεί η πραγματική έκταση του φαινομένου, επισημαίνοντας ωστόσο ότι υπάρχουν σαφείς ενδείξεις λειτουργίας σημαντικού αριθμού καταλυμάτων εκτός του θεσμικού πλαισίου.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η πραγματική εικόνα ενδέχεται να είναι ακόμη πιο δυσμενής από αυτή που καταγράφουν τα επίσημα στοιχεία.

Η υπόθεση της πολυκατοικίας που κατέρρευσε στη Γερμασόγεια

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην πολυκατοικία που κατέρρευσε στη Γερμασόγεια τον Φεβρουάριο του 2025.

Σύμφωνα με την έκθεση, στο συγκεκριμένο κτήριο λειτουργούσαν τρία αυτοεξυπηρετούμενα τουριστικά διαμερίσματα, τα οποία ήταν κανονικά εγγεγραμμένα στο Μητρώο του Υφυπουργείου Τουρισμού και διέθεταν άδεια λειτουργίας μέχρι την κατάρρευση του κτηρίου, οπότε και διαγράφηκαν.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι η υπόθεση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη ουσιαστικότερης εποπτείας των αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων και προαναγγέλλει ότι θα διενεργήσει ξεχωριστό ειδικό έλεγχο αποκλειστικά για το συγκεκριμένο θέμα.

Παράλληλα, τονίζεται ότι η λειτουργία καταλυμάτων σε κτήρια με σοβαρά προβλήματα καταδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών ελέγχου και της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία προειδοποιεί ότι η εκτεταμένη λειτουργία μη αδειοδοτημένων ή προσωρινά αδειοδοτημένων καταλυμάτων ενδέχεται να σημαίνει ότι δεν διασφαλίζεται η συμμόρφωσή τους με βασικές απαιτήσεις πυρασφάλειας, στατικής επάρκειας, υγιεινής και ασφάλειας, με άμεσες επιπτώσεις τόσο για τους επισκέπτες όσο και για τη φήμη του κυπριακού τουρισμού.

Ελλείψεις στους ελέγχους και στα πληροφοριακά συστήματα

Η έκθεση εντοπίζει επίσης σοβαρές αδυναμίες στη διαχείριση των σχεδίων χορηγιών του Υφυπουργείου Τουρισμού.

Διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχουν επαρκείς δικλείδες ασφαλείας για την αποτροπή διπλής χρηματοδότησης, ενώ η απουσία ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος δυσχεραίνει την παρακολούθηση των αιτήσεων, δεν εξασφαλίζει πλήρες ελεγκτικό ίχνος και αυξάνει τον κίνδυνο λαθών ή απώλειας δεδομένων.

Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι το Υφυπουργείο δεν είχε καταγράψει ούτε αναλύσει συστηματικά τους λόγους για τους οποίους μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων δεν συμμορφώνεται με τη νομοθεσία, γεγονός που, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, δυσχεραίνει τον σχεδιασμό αποτελεσματικών διορθωτικών μέτρων.

«Παράδοξο» να επιχορηγούνται και μη αδειοδοτημένες επιχειρήσεις

Ιδιαίτερα επικριτική εμφανίζεται η Ελεγκτική Υπηρεσία και για το γεγονός ότι το κράτος αντιμετωπίζει ουσιαστικά με τον ίδιο τρόπο επιχειρήσεις που συμμορφώνονται με τη νομοθεσία και επιχειρήσεις που λειτουργούν χωρίς πλήρη άδεια.

Ως παράδειγμα αναφέρεται η δυνατότητα συμμετοχής και μη πλήρως αδειοδοτημένων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων σε κρατικά σχέδια οικονομικής στήριξης, όπως εκείνα που εφαρμόστηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας, κάτι που, σύμφωνα με την έκθεση, δημιουργεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού εις βάρος των επιχειρήσεων που λειτουργούν νόμιμα.

Κουλτούρα ανοχής και μη συμμόρφωσης

Στα τελικά συμπεράσματα, η Ελεγκτική Υπηρεσία τονίζει ότι η διαχρονική μη εφαρμογή της νομοθεσίας έχει δημιουργήσει κουλτούρα ανοχής και μη συμμόρφωσης, καθώς οι επιχειρήσεις γνωρίζουν ότι οι κυρώσεις είναι περιορισμένες ή δεν επιβάλλονται.

Υπογραμμίζει ακόμη ότι η επίκληση πιθανών επιπτώσεων στον τουρισμό δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για τη μη εφαρμογή της νομοθεσίας, επισημαίνοντας ότι, εάν το υφιστάμενο πλαίσιο θεωρείται ανεφάρμοστο, θα πρέπει να τροποποιηθεί και όχι να εφαρμόζεται επιλεκτικά.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία καταλήγει ότι η υφιστάμενη κατάσταση υπονομεύει την αξιοπιστία του θεσμικού πλαισίου, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά τόσο την ασφάλεια των επισκεπτών όσο και τη διεθνή εικόνα του κυπριακού τουρισμού.

Συστάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας

Η Ελεγκτική Υπηρεσία καλεί το Υφυπουργείο Τουρισμού να λάβει άμεσα μέτρα για την ουσιαστική αύξηση του ποσοστού αδειοδότησης των τουριστικών καταλυμάτων και να εξετάσει, σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, τους λόγους που καθιστούν ιδιαίτερα χρονοβόρα τη διαδικασία αδειοδότησης, ιδίως για παλαιότερες αναπτύξεις. Παράλληλα, εισηγείται την εντατικοποίηση των επιθεωρήσεων και της επιβολής της νομοθεσίας, καθώς και την ενίσχυση της ενημέρωσης των επιχειρηματιών και των πολιτών για τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους.

Σε σχέση με τα σχέδια χορηγιών, η Υπηρεσία εισηγείται τη δημιουργία ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος για τη διαχείριση των αιτήσεων και των πληρωμών, τη θέσπιση διαδικασιών ελέγχου για την αποτροπή πολλαπλής χρηματοδότησης των ίδιων δαπανών, την καθιέρωση επίσημου προγράμματος επιτόπιων ελέγχων για την παρακολούθηση των επιχορηγούμενων έργων, καθώς και την υιοθέτηση ενιαίου πλαισίου αξιολόγησης, ώστε να διασφαλίζονται η ίση μεταχείριση, η διαφάνεια και η ομοιόμορφη εφαρμογή των σχεδίων.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγείται ακόμη την αναθεώρηση του υφιστάμενου πλαισίου εποπτείας των τουριστικών καταλυμάτων, λαμβάνοντας υπόψη τις ευρωπαϊκές πρακτικές, ώστε να διαμορφωθεί ένα αποτελεσματικότερο σύστημα ελέγχου που να διασφαλίζει επαρκώς την ασφάλεια των χρηστών, χωρίς να παραγνωρίζεται το διοικητικό κόστος των ρυθμίσεων.

Παράλληλα η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει ότι το προσχέδιο της έκθεσης διαβιβάστηκε στο Υφυπουργείο Τουρισμού για υποβολή σχολίων πριν από την οριστικοποίησή του και ότι οι αυτούσιες απαντητικές επιστολές του Υφυπουργείου παρατίθενται στο Παράρτημα ΙΙΙ της έκθεσης. Παράλληλα, σημειώνει ότι ζητήματα τα οποία είχαν περιληφθεί στο προσχέδιο αλλά δεν εμφανίζονται στην τελική έκδοση της έκθεσης κρίθηκε ότι απαντήθηκαν επαρκώς ή επιλύθηκαν μέσω των θέσεων που υπέβαλε το Υφυπουργείο.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Διαβάστε επίσης: Αύξηση πληθωρισμού δείχνει και η Cystat – Στο 3,1% τον Ιούνιο από 2,6% τον Μάιο