Ρεκόρ νέων ΑΠΕ αλλά ο εξηλεκτρισμός πρέπει να επιταχυνθεί - Προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τα αεροπορικά καύσιμα

Την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας ως βασική απάντηση στην ενεργειακή κρίση και στη γεωπολιτική αστάθεια ανέδειξε ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, παρουσιάζοντας τις βασικές κατευθύνσεις του επικείμενου Σχεδίου Δράσης και του νέου πακέτου μέτρων για τα ηλεκτρικά δίκτυα. Παράλληλα, κάλεσε τα κράτη-μέλη να εξετάσουν τη μείωση της φορολογίας στην ηλεκτρική ενέργεια, σημειώνοντας ότι σε πολλές χώρες οι υψηλοί φόροι λειτουργούν αποτρεπτικά για τον εξηλεκτρισμό νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Ο κ. Νταν Γιόργκενσεν, ο οποίος συμμετείχε την Τετάρτη 4 Ιουνίου στις εργασίες του συνεδρίου Power Summit 2026 της Eurelectric στο Ελσίνκι, παρουσίασε τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, παραχωρώντας συνέντευξη τύπου σε έλληνες και ξένους δημοσιογράφους που παραβρέθηκαν στο ετήσιο συνέδριο του ευρωπαϊκού συνδέσμου της βιομηχανίας ηλεκτρικής ενέργειας.

Όπως υπογράμμισε, η Ευρώπη εξακολουθεί να καταβάλλει περισσότερα από 600 εκατ. ευρώ ημερησίως σε πρόσθετο ενεργειακό κόστος λόγω των υψηλών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, χωρίς να απολαμβάνει μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας. «Αυτό δείχνει πόσο ευάλωτοι παραμένουμε όσο εξαρτόμαστε από τα ορυκτά καύσιμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ΕΕ βρίσκεται σε καλύτερη θέση σε σχέση με το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πυροδότησε την ενεργειακή κρίση, καθώς η εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έχει μειωθεί σημαντικά και η συνολική κατανάλωση αερίου έχει υποχωρήσει κατά περίπου 20%. Ωστόσο, τόνισε ότι η σημερινή κρίση είναι πιο σύνθετη, καθώς επηρεάζει τόσο το πετρέλαιο όσο και το φυσικό αέριο σε παγκόσμια κλίμακα. «Πρέπει να αντικαταστήσουμε τα μαύρα μόρια με πράσινα ηλεκτρόνια», δήλωσε, περιγράφοντας τον εξηλεκτρισμό ως τη στρατηγική απάντηση της Ευρώπης για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, της ανταγωνιστικότητας και της απανθρακοποίησης.

Στόχος ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας
Ο Επίτροπος αποκάλυψε ότι τις επόμενες εβδομάδες η Επιτροπή θα παρουσιάσει νέο Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό, το οποίο θα περιλαμβάνει συγκεκριμένο ευρωπαϊκό στόχο και μέτρα πολιτικής για τρεις βασικούς τομείς: μεταφορές, κτίρια και βιομηχανία.
Στον τομέα των μεταφορών, το σχέδιο θα επικεντρώνεται στην ταχύτερη διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων. Στα κτίρια, θα προωθείται η αντικατάσταση λεβήτων φυσικού αερίου και πετρελαίου με αντλίες θερμότητας, ενώ στη βιομηχανία θα επιδιωχθεί η μετάβαση σε ηλεκτρικές τεχνολογίες παραγωγής, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.

Ρεκόρ στις ανανεώσιμες πηγές, αλλά δεν αρκεί
Ο Επίτροπος τόνισε ότι η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας συνεχίζεται με ιστορικά υψηλούς ρυθμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 2025 εγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη 89 GW νέας ισχύος από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, έναντι 78 GW το προηγούμενο έτος. Όπως ανέφερε, κάθε γιγαβάτ μπορεί να καλύψει περίπου ένα εκατομμύριο νοικοκυριά, γεγονός που αποδεικνύει το μέγεθος της προόδου. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι σημερινοί ρυθμοί ανάπτυξης παραμένουν ανεπαρκείς για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων.
«Αναπτύσσουμε ανανεώσιμες πηγές με ρυθμούς-ρεκόρ, αλλά εξακολουθούμε να κινούμαστε πολύ αργά», σημείωσε.

Τα δίκτυα στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης
Κεντρικό ρόλο στη στρατηγική της Επιτροπής κατέχει το νέο «Πακέτο για τα Δίκτυα» (Grid Package), το οποίο ο Επίτροπος χαρακτήρισε ως μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες της παρούσας θητείας για τη μείωση των τιμών της ενέργειας, την απανθρακοποίηση και την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης. Το πακέτο προβλέπει καλύτερο ευρωπαϊκό σχεδιασμό των ενεργειακών υποδομών, ταχύτερες αδειοδοτήσεις, ενίσχυση των διασυνδέσεων και καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων δικτύων μέσω ψηφιοποίησης, αποθήκευσης και τεχνολογιών ευελιξίας.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι σήμερα η αδειοδότηση ενός έργου δικτύου ή μιας μεγάλης εγκατάστασης ΑΠΕ μπορεί να απαιτήσει από πέντε έως και δέκα χρόνια. Στόχος της Επιτροπής είναι η δραστική μείωση αυτού του χρόνου στους έξι μήνες για τις περισσότερες περιπτώσεις και έως δύο χρόνια για τα πιο σύνθετα έργα.
Παράλληλα, εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι τα κράτη-μέλη θα καταλήξουν σε κοινή θέση για το πακέτο κατά το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στις 26 Ιουνίου.

Μέση Ανατολή: Πιέσεις στα αεροπορικά καύσιμα
Σε σχέση με η κρίση στην Μέση Ανατολή ο Επίτροπος δήλωσε ότι η ΕΕ δεν βλέπει προς το παρόν άμεσο κίνδυνο εφοδιασμού κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ωστόσο, σημείωσε ότι οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στην αεροπορική αγορά, με εταιρείες να ακυρώνουν δρομολόγια και να αυξάνουν τις τιμές των εισιτηρίων λόγω της πίεσης στα αεροπορικά καύσιμα.
Όπως αποκάλυψε, η Επιτροπή έχει δημιουργήσει ειδικό παρατηρητήριο για τα αεροπορικά καύσιμα, παρακολουθώντας τα αποθέματα, τις εμπορικές ροές και τη διαθεσιμότητα ανά κράτος-μέλος. Εάν η κρίση παραταθεί, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο κοινών ευρωπαϊκών παρεμβάσεων.
Παράλληλα προειδοποίησε ότι ακόμη και αν η γεωπολιτική ένταση αποκλιμακωθεί άμεσα, η επιστροφή σε φυσιολογικές συνθήκες θα απαιτήσει μήνες για το πετρέλαιο και πιθανώς χρόνια για την αγορά φυσικού αερίου.

Οι διασυνδέσεις φέρνουν χαμηλότερες τιμές
Αναφερόμενος στις διαφορές των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών, ο Επίτροπος υποστήριξε ότι δύο παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο: η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ο βαθμός διασύνδεσης με τις γειτονικές αγορές. Όσο πιο ισχυρές είναι οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις μιας χώρας, τόσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα πρόσβασης σε φθηνότερη ενέργεια, η ευελιξία του συστήματος και η ασφάλεια εφοδιασμού, εξήγησε, επικαλούμενος ως παραδείγματα τις σκανδιναβικές χώρες αλλά και την Ισπανία, η οποία έχει βελτιώσει σημαντικά τη θέση της σε σχέση με την περίοδο της κρίσης του 2022.

Απαντώντας σε ερωτήσεις για τη χρηματοδότηση του εξηλεκτρισμού και την πρόταση δημιουργίας μιας «Τράπεζας Εξηλεκτρισμού», ο Επίτροπος αναγνώρισε ότι απαιτούνται σημαντικοί πόροι και άφησε να εννοηθεί ότι το σχέδιο δράσης θα περιλαμβάνει χρηματοδοτικά εργαλεία.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι πολλές επενδύσεις ενεργειακής απόδοσης και εξηλεκτρισμού διαθέτουν εξαιρετικά οικονομικά χαρακτηριστικά, καθώς η απόσβεσή τους πραγματοποιείται συνήθως σε πέντε έως επτά χρόνια.

Data centers και ενεργειακή κατανάλωση
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε και τα κέντρα δεδομένων (data centers), καθώς η αυξανόμενη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών υπηρεσιών οδηγεί σε σημαντική αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Επίτροπος ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή επεξεργάζεται υποχρεωτικό σύστημα σήμανσης, καθώς και πρότυπα ενεργειακής απόδοσης και βιωσιμότητας για τα data centers. Σήμερα τα κέντρα δεδομένων καταναλώνουν περίπου το 2,5% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η κατανάλωσή τους εκτιμάται ότι θα διπλασιαστεί μέσα στην επόμενη πενταετία έως δεκαετία. Τα νέα πρότυπα θα αφορούν όχι μόνο την ενέργεια αλλά και τη χρήση νερού και άλλους δείκτες βιωσιμότητας.

Τέλος, αναφερόμενος στον κανονισμό για τις εκπομπές μεθανίου, ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρόκειται να μειώσει το επίπεδο φιλοδοξίας της νομοθεσίας της, παρά τις πιέσεις που δέχεται από ορισμένα κράτη και διεθνείς προμηθευτές ενέργειας. Όπως είπε, η Επιτροπή εξετάζει τρόπους διευκόλυνσης της εφαρμογής των κανόνων χωρίς να υπονομεύεται ο περιβαλλοντικός τους στόχος, διατηρώντας παράλληλα στενό διάλογο με τις χώρες και τις εταιρείες που εξάγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο προς την Ευρώπη.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Ενεργειακή κρίση: Παγκόσμιος συναγερμός για πετρέλαιο και φυσικό αέριο μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή