Τι λέει ο επικεφαλής της νεοσυσταθείσας Εθνικής Διεύθυνσης AI του Ισραήλ για την κυριαρχία των κρατών. Οι 300.000 επεξεργαστές που θεωρεί αναγκαίους και το ενδεχόμενο κοινού μοντέλου με συμμάχους.

Του Ξένιου Μεσαρίτη, αποστολή στο Τελ Αβίβ

«Πιστεύω ότι σε πέντε ή επτά χρόνια οι περισσότερες χώρες δεν θα έχουν κυριαρχία». Με αυτή την εκτίμηση ο Erez Askal, επικεφαλής της Εθνικής Διεύθυνσης Τεχνητής Νοημοσύνης στο Γραφείο του Πρωθυπουργού του Ισραήλ, εξήγησε γιατί η χώρα του θέλει να ελέγχει τις υποδομές που θα στηρίζουν την τεχνητή νοημοσύνη της και να αποκτήσει δικό της μοντέλο. Αυτό ανέφερε μιλώντας στην έναρξη του AI Week, που διεξάγεται παράλληλα με το Cyber Week στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ.

Στα παραδείγματά του περιέλαβε τα δίκτυα ηλεκτρισμού και ύδρευσης, καθώς και τα νοσοκομεία. Εκτιμά ότι η λειτουργία τους θα στηρίζεται σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Οι εταιρείες που τα παρέχουν έχουν τα δικά τους συμφέροντα και, όπως σημείωσε ο Askal, μπορεί να έχουν διαφορετικές αξίες από εκείνες της χώρας που στηρίζεται στην τεχνολογία τους. «Δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι θα έχουμε για πάντα πρόσβαση και συνέχεια στη λειτουργία τους», είπε. «Αν η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι δική σου, δεν έχεις τον έλεγχο της χώρας σου».

Ο ίδιος παρουσίασε το ισραηλινό σχέδιο ως «μια στρατηγική για κάθε χώρα που θέλει να επιβιώσει και να αναπτυχθεί σε αυτή τη νέα εποχή». Έθεσε τρεις επιδιώξεις για το Ισραήλ. Να διατηρήσει την κυριαρχία του, να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των πολιτών του και να συμβάλει στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης διεθνώς.

Τι εννοεί όταν λέει «δικό σου»

«Θέλω τα βασικά επίπεδα της τεχνητής νοημοσύνης να βρίσκονται υπό τον έλεγχό μου», είπε ο Askal. Μια χώρα, κατά τον ίδιο, μπορεί να διατηρεί αυτόν τον έλεγχο και να παραμένει μέρος των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού. Πρώτη προϋπόθεση είναι να εξασφαλιστεί αρκετή ηλεκτρική ισχύς για τα κέντρα δεδομένων και τις εγχώριες ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης.

Για την υπολογιστική ισχύ, εκτίμησε ότι χρειάζεται να λειτουργούν στο Ισραήλ 300.000 επεξεργαστές GPU. Από αυτούς, οι 100.000 θα εξυπηρετούσαν τις εγχώριες ανάγκες, από τα πανεπιστήμια και τις δημόσιες υπηρεσίες μέχρι την άμυνα και τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Τους επιπλέον 200.000 τους συνέδεσε με την προσέλκυση μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Για να δραστηριοποιηθούν στο Ισραήλ, είπε, «πρέπει να τους δώσουμε πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ».

Το σχέδιο που παρουσιάστηκε στην Κνεσέτ τον Ιούλιο για τους 100.000 επεξεργαστές προβλέπει ότι την υποδομή θα αναπτύξει ο ιδιωτικός τομέας, με το κράτος ως πελάτη. Ο Askal ενέταξε στην ίδια συζήτηση και τον διαγωνισμό για την ανάπτυξη ισραηλινού κβαντικού υπολογιστή. «Δεν ξέρω ακριβώς πότε θα γίνει το μεγάλο άλμα, αλλά δεν θέλω να περιμένω», είπε.

Γιατί θέλει δικό του μοντέλο

Τη μεγαλύτερη βαρύτητα έδωσε στην ανάπτυξη ενός μοντέλου AI αιχμής. Για τα ισχυρότερα μοντέλα που προσφέρονται αποκλειστικά μέσω του cloud μιας εταιρείας, ο Askal έθεσε το ζήτημα της προστασίας των δεδομένων. «Δεν μπορείς να τα εγκαταστήσεις στα δικά σου συστήματα, οπότε δεν μπορείς να προστατεύσεις πλήρως τα δεδομένα σου», είπε. Για τα ανοικτά μοντέλα, εξέφρασε επιφυλάξεις για τις επιδόσεις τους και για το αν θα συνεχίσουν να διατίθενται με τους ίδιους όρους.

Ο Askal έβαλε στο τραπέζι την κοινή ανάπτυξη του μοντέλου. «Πιστεύω ότι μπορούμε να το αναπτύξουμε με συμμάχους που αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις», είπε. «Χρειάζονται πολλά δεδομένα, μεγάλος προϋπολογισμός και πολύς χρόνος, αλλά δεν έχουμε άλλη επιλογή».

Τι θα κάνει το Ισραήλ με αυτή την υποδομή

«Θέλουμε να λύσουμε πραγματικά, καθημερινά προβλήματα», είπε ο Askal, αναφερόμενος στο εθνικό ινστιτούτο που έχει συσταθεί για εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στην υγεία, την εκπαίδευση και τις μεταφορές. Πολλά από αυτά τα προβλήματα, είπε, απασχολούν και άλλες χώρες, με τις οποίες θα μπορούσε να συνεργαστεί το Ισραήλ για λύσεις.

Ξεχώρισε την ασφάλεια των συστημάτων AI και το λεγόμενο physical AI ως δύο πεδία στα οποία το Ισραήλ μπορεί, κατά την εκτίμησή του, να πρωταγωνιστήσει διεθνώς. Το Ισραήλ, είπε, έχει εμπειρία στην ενσωμάτωση λογισμικού σε φυσικά συστήματα και έχει έργα που επιχειρούν να μεταφέρουν «την τεχνητή νοημοσύνη από τον υπολογιστή στον πραγματικό, φυσικό κόσμο».

Στάθηκε και στο ανθρώπινο δυναμικό. «Το πραγματικό μας πλεονέκτημα είναι το ταλέντο, η κουλτούρα μας και η ικανότητά μας να ανταγωνιζόμαστε», ανέφερε. Μίλησε για προγράμματα που καλύπτουν από την εκπαίδευση των παιδιών και τα πανεπιστήμια μέχρι τις ένοπλες δυνάμεις και την κατάρτιση των εργαζομένων.

Αναφέρθηκε και στο Beyond Intelligence Forum, που συγκλήθηκε για πρώτη φορά στις 3 Νοεμβρίου με πρωτοβουλία του προέδρου του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ. «Πού βρίσκεται η γραμμή ανάμεσα στον άνθρωπο και τη μηχανή; Τι θα κάνουμε με το εργατικό δυναμικό μας; Ποιες δεξιότητες θέλουμε να έχουν τα παιδιά μας;» ήταν μερικά από τα ερωτήματα που μετέφερε από τη συζήτηση.

«Οι χώρες που θα μείνουν θεατές θα χάσουν τον έλεγχο. Όσες δράσουν θα τον διατηρήσουν. Το Ισραήλ αποφάσισε να δράσει», κατέληξε.