Offcanvas
Offcanvas
Πώς οι τρεις μεγαλύτερες κυπριακές τράπεζες ενσωματώνουν τους κινδύνους από την κρίση στην Μέση Ανατολή στους ισολογισμούς τους. Τουρισμός, ενέργεια, πληθωρισμός, εμπόριο και επιτόκια τα βασικά κανάλια μετάδοσης
Του Ξένιου Μεσαρίτη
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πέρασε από τις γενικές προειδοποιήσεις στις πιθανότητες των δυσμενών σεναρίων και στις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των τριών μεγαλύτερων κυπριακών τραπεζών. Οι εξαμηνιαίες εκθέσεις της Τράπεζας Κύπρου, της Eurobank και της Alpha Bank που δημοσιεύτηκαν τις τελευταίες μέρες δείχνουν τρεις διαφορετικούς τρόπους αποτίμησης του ίδιου κινδύνου.
Σημειώνουμε ότι η Τράπεζα Κύπρου εξετάζει την κατάσταση ως κυπριακός όμιλος, ενώ τα στοιχεία της Eurobank και της Alpha Bank προέρχονται από τις εκθέσεις των ομίλων τους με έδρα την Ελλάδα, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην Κύπρο μέσω των θυγατρικών τους.
Η Τράπεζα Κύπρου αύξησε από 30% σε 40% το βάρος του δυσμενούς σεναρίου και κατέγραψε επιβάρυνση €5,5 εκατ. στις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. Η Eurobank είχε ανεβάσει προσωρινά το δυσμενές σενάριο στο 40% κατά το πρώτο τρίμηνο, αλλά επέστρεψε στο 30% όταν ενσωμάτωσε νέες μακροοικονομικές προβλέψεις. Η Alpha αύξησε το δυσμενές σενάριο του ομίλου από 20% σε 25%, με πρόσθετες ζημιές απομείωσης €10 εκατ., διευκρινίζοντας όμως ότι η επικαιροποίηση των μεταβλητών ειδικά για την Κύπρο δεν είχε ουσιώδη επίδραση.
Τράπεζα Κύπρου: στάθμιση 40% στο δυσμενές σενάριο
Στις 30 Ιουνίου 2026 η Τράπεζα Κύπρου έδωσε πιθανότητα 40% στο δυσμενές σενάριο, από 30% στο τέλος του 2025, διατήρησε το βασικό στο 50% και μείωσε το ευνοϊκό από 20% σε 10%. Όπως αναφέρει, η αλλαγή έγινε «για να ληφθεί υπόψη η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα μετά τη στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι δυνητικές οικονομικές συνέπειες» και οδήγησε σε επιβάρυνση €5,5 εκατ. στις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές.
Στο δυσμενές σενάριο το πραγματικό ΑΕΠ της Κύπρου συρρικνώνεται κατά 3,1% το 2026 και 4,5% το 2027, η ανεργία ανεβαίνει στο 6,7% και 8,4% αντίστοιχα και ο πληθωρισμός φθάνει στο 4,8% και 3,9% ενώ στο βασικό σενάριο η ανάπτυξη παραμένει θετική, στο 2,3% το 2026 και 2,5% το 2027.
Περιορισμένη άμεση έκθεση, μεγαλύτερος έμμεσος κίνδυνος
Η Τράπεζα Κύπρου καταγράφει και την άμεση έκθεσή της στις χώρες της Μέσης Ανατολής που επηρεάζονται από τη σύγκρουση. Όπως αναφέρει, η έκθεση σε Ισραήλ, Ιράν, Λίβανο, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Μπαχρέιν και Κουβέιτ παραμένει «περιορισμένη».
Συγκεκριμένα, στις 30 Ιουνίου 2026 η Τράπεζα Κύπρου είχε έκθεση σε ομόλογα συνολικής ονομαστικής αξίας €61 εκατ., τα οποία ταξινομούνται στην κατηγορία του «αποσβεσμένου κόστους», καθώς και δάνεια και απαιτήσεις από πελάτες ακαθάριστου ύψους €151 εκατ. Στα €151 εκατ. περιλαμβάνονται και δάνεια που συνδέονται με εξασφαλίσεις ή επιχειρηματικές δραστηριότητες στις συγκεκριμένες χώρες.
Η τράπεζα αναφέρει ακόμη ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις μέσω ειδικών δομών διακυβέρνησης του Οργανισμού, περιλαμβανομένης Επιτροπής Διαχείρισης Κρίσεων. Τα σχετικά γεγονότα ενσωματώνονται και στα σενάρια προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, προκειμένου να αξιολογείται ο πιθανός αντίκτυπος στα κεφάλαιά της.
Λαμβάνοντας υπόψη την κεφαλαιακή και τη θέση ρευστότητάς της, το προφίλ κινδύνου και τα αποτελέσματα των ασκήσεων αντοχής, η Τράπεζα Κύπρου δηλώνει ότι βρίσκεται «σε καλή θέση για να αντέξει τη μεταβλητότητα που ενδέχεται να προκύψει από επιδείνωση του γεωπολιτικού και του παγκόσμιου οικονομικού περιβάλλοντος».
Eurobank: προσωρινή επιβάρυνση και κατόπιν επαναφορά
Η Eurobank αύξησε προσωρινά στο πρώτο τρίμηνο του 2026 τη στάθμιση του δυσμενούς σεναρίου στο 40%, μειώνοντας το βασικό στο 40%. Η ίδια το χαρακτηρίζει «προσωρινό μέτρο για την αποτύπωση της αυξημένης οικονομικής αβεβαιότητας». Μετά την επικαιροποίηση των μακροοικονομικών μεταβλητών, οι σταθμίσεις επέστρεψαν στο 30% για το δυσμενές, 50% για το βασικό και 20% για το αισιόδοξο σενάριο.
Η επικαιροποίηση των μεταβλητών οδήγησε σε πρόσθετη αναμενόμενη πιστωτική ζημιά περίπου €12, ενώ αντιλογίστηκε η επιβάρυνση €24 εκατ. του πρώτου τριμήνου. Τα ποσά δεν αφορούν αποκλειστικά την Κύπρο ούτε μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά στον πόλεμο ενώ στην αναφορά για την Κύπρο, στο δυσμενές της σενάριο ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης για την περίοδο 2026-2029 περιορίζεται στο 1,25%, η ανεργία ανέρχεται στο 6,05% και ο πληθωρισμός στο 3,28%.
Alpha: επιβάρυνση ομίλου, αλλά όχι ουσιώδης επίδραση για την Κύπρο
Η Alpha διατήρησε το βασικό σενάριο στο 60%, αύξησε το δυσμενές από 20% σε 25% και μείωσε το ευνοϊκό από 20% σε 15%. Η έκθεση αναφέρει ότι η αλλαγή έγινε «προκειμένου να αποτυπωθεί η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι αυξημένοι δυνητικοί κίνδυνοι», με αύξηση των ζημιών απομείωσης κατά €10 εκατ. σε επίπεδο ομίλου.
Σημειώνουμε ότι η Alpha δεν δημοσιεύει ξεχωριστή επίδραση αποκλειστικά για την κυπριακή θυγατρική ενώ αναφέρεται ότι οι μακροοικονομικές μεταβλητές της περιόδου 2026-2028 επικαιροποιήθηκαν «χωρίς να έχουν ουσιώδη επίδραση στον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών».
Τα πέντε κανάλια κινδύνου για την Κύπρο
Από τις τρεις εκθέσεις των τραπεζών προκύπτουν ουσιαστικά τα πέντε βασικά κανάλια μέσω των οποίων μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να επηρεάσει την Κύπρο. Ο τουρισμός, η ενέργεια και ο πληθωρισμός, το μεταφορικό κόστος, τα επιτόκια και το εμπόριο.
Το αρχικό πλήγμα στον τουρισμό ήταν ήδη ορατό, αν και στη συνέχεια περιορίστηκε. Όπως αναφέρει η Eurobank, οι τουριστικές αφίξεις υποχώρησαν κατά 28,6% τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, με την πτώση να περιορίζεται στο 4,9% τον Μάιο. Την ίδια ώρα, ο ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε από 0,9% τον Φεβρουάριο σε 4,1% τον Ιούνιο, κυρίως λόγω της ενέργειας και των υπηρεσιών.
Σε μια οικονομία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές, η άνοδος της ενέργειας και των ναύλων μεταφέρεται γρήγορα στις τιμές. Εάν οι πληθωριστικές πιέσεις επιμείνουν, οι κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να διατηρήσουν ακριβότερο το χρήμα ή να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις επιτοκίων, επηρεάζοντας το κόστος εξυπηρέτησης των δανείων και τις επενδυτικές αποφάσεις. Παράλληλα, μια επιβράδυνση των βασικών οικονομιών μπορεί να πλήξει την Κύπρο μέσω του τουρισμού, των υπηρεσιών και των διεθνών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Παρά την πίεση, η Eurobank σημειώνει ότι οι βασικές αγορές του ομίλου, μεταξύ τους και η Κύπρος, «επέδειξαν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα». Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις, ο πληθωρισμός και η αβεβαιότητα για τη νομισματική πολιτική «εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις οικονομικές προοπτικές».
Ουσιαστικά υποδεικνύουν μία όχι άμεση τραπεζική απειλή, αλλά σημειώνουν αυξημένη προετοιμασία για τις έμμεσες επιπτώσεις μιας παρατεταμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
